|
Beskid Ma³y (513.47) - pasmo górskie w Polsce, stanowi±ce czê¶æ Beskidów Zachodnich, maj±ce charakter wyspy górskiej o d³ugo¶ci ok. 35 km i szeroko¶ci ok. 10 km.
|
- - - R E K L A M A - - -
- - - R E K L A M A - - - |
|
Granice Beskidu Ma³ego wytyczaj±:
- na pó³nocy - Pogórze ¦l±skie,
- na wschodzie - dolina rzeki Skawy wraz z jej orograficznie lewobrze¿nymi dop³ywami: Tarnawk± i Krzeszówk±,
- na po³udniu - droga nr 945 ¯ywiec-Sucha Beskidzka i Pasmem Pewelskim (zwanym te¿ Pasemkiem Pewelsko-¦lemieñskim) - czasem zaliczanym do Beskidu Ma³ego,
- na zachodzie - obni¿enie terenu zwane Bram± Wilkowick± z p³yn±c± tam rzek± Bia³±.
Prze³om rzeki So³y (utworzony przez erozjê wsteczn± prawobrze¿nego dop³ywu Wis³y, który wyp³ywa³ niegdy¶ w okolicy Por±bki), dzieli Beskid Ma³y na czê¶æ zachodni± (Pasmo Czupla i Magurki) i wschodni± (tzw. Beskid Andrychowski). W rejonie prze³omu So³y wybudowano trzy zapory wodne: w Czañcu, Tresnej i Por±bce, tworz±ce tzw. Kaskadê So³y.
Beskid Ma³y ma urozmaicona rze¼bê terenu, g³ówny grzbiet i jego odnogi g³êboko wcinaj± siê w doliny rzeczne, zbocza s± strome (czasem przekraczaj± nachylenie 30 stopni), deniwelacje przekraczaj± 500 m. Wystêpuj± ma³e jaskinie, schrony, baszty i ostañce skalne.
Budowa geologiczna
Beskid Ma³y zbudowany jest z p³aszczowin: pod¶l±skiej i ¶l±skiej. P³aszczowina pod¶l±ska wystêpuje na pó³nocy Beskidu (ci±gnie siê od Kóz w rejony Andrychowa) i w Kotlinie ¯ywieckiej. Z P³aszczowny ¶l±skiej zbudowany jest sam trzon Beskidu Ma³ego.
Ewenementem geologicznym s± tzw.: Ska³ki Andrychowskie - s± to najstarsze ska³y w tym rejonie. Beskid Ma³y zbudowany jest w 95% z piaskowców godulskich. Geologicznie jest jednorodny z Beskidem ¦l±skim. W Beskidzie Ma³ym znajduje siê ok. 20 jaskiñ.
Klimat
Klimat w³a¶ciwy strefie górskiej, o du¿ej ilo¶ci opadów (od 800 do 1200mm), powoduj±cych czêsto lokalne powodzie. Wystêpuja czêste zmiany pogody i wiej± silne wiatry (od po³udnia).
Flora
Obszary le¶ne to obszary typu dolnoreglowego (z nielicznymi wyj±tkami, np. górnoreglowy rejon £amanej Ska³y). Przewa¿aj± zespo³y ¶wierkowo-bukowo-jod³owe. Dawniej przewa¿a³y lasy bukowe - zniszczone na skutek wypalañ.
Na terenie Beskidu Ma³ego znajduj± siê trzy rezerwaty przyrody: Madohora, Szeroka i Zasolnica.
Fauna
¦wiat zwierz±t Beskidu Ma³ego jest stosunkowo skromny, zwi±zane jest to z niewielk± powierzchni± przy du¿ym stopniu penetracji jego terenów przez ludzi. Charakterystyczn± cech± jest brak du¿ych drapie¿ników stale zamieszkuj±cych ten rejon (do niezwykle rzadkich przypadków nale¿y pojawienie siê nied¼wiedzia brunatnego z okolic Babiej Góry). ¯yj± tu du¿e ilo¶ci zwierzyny p³owej, dzików i innych ssaków. Do rejonów o najbogatszej faunie nale¿a rezerwaty: Madahora, Szeroka oraz Zasolnica.
Szczyty Beskidu Ma³ego
Czê¶æ zachodnia - grupa Czupla i Magurki Wilowickiej:
- Czupel (933 m) - najwy¿szy szczyt Beskidu Ma³ego,
- Magurka Wilkowicka (909 m, schronisko),
- Groniczki (839m),
- Hrobacza £±ka (828 m, schronisko).
- Gaiki (731 m)
- Czupel (654 m)
Czê¶æ wschodnia - grupa Leskowca i £amanej Ska³y (Beskid Andrychowski):
- £amana Ska³a - Madohora (929 m),
- Leskowiec (922 m),
- Jaworzyna (890 m, schronisko) - Groñ Jana Paw³a II,
- Potrójna (884 m),
- Gancarz (802 m),
- ¯ar (761 m, kolejka linowo-terenowa),
- Bukowski Groñ (729 m).
Wa¿niejsze miejscowo¶ci w Beskidzie Ma³ym to:
- Andrychów,
- Bielsko-Bia³a,
- Kêty,
- Kozy,
- Miêdzybrodzie Bialskie,
- Por±bka,
- Wilkowice.
Polecane publikacje poni¿ej. Je¶li interesuj± Cie inne mapy, przewodniki, publikacje turystyczne wejd¼ na opis którejkolwiek z naszych propozycji a nastêpnie skorzystaj z wyszukiwarki.
Tekst na licencji: GNU/FDL, ¼ród³o Wikipedia
Powered by AkoComment! |
